Global warming και αμπελουργία

red_wine_design_fusion.jpg

Δεν υπάρχει λόγος να αναπτύξω εξαντλητικά εδώ το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Όλοι, πλην του Τζωρτζ Ντάμπλιγιου και των συν αυτώ, ενημερωνόμαστε και προβληματιζόμαστε για τις αλλαγές στο κλίμα. Και δεν είναι τόσο οι αλλαγές στο κλίμα αυτές καθ’ αυτές όσο οι επιπτώσεις που προκύπτουν στην ποιότητα ζωής μας και στην ποιότητα ζωής των παιδιών μας που μας ανησυχούν.

Μέχρι και πριν λίγο καιρό διαπίστωνα με έκπληξη πως οι οινοποιοί ήταν οι πιο χαζοχαρούμενοι «αναγνώστες» του φαινομένου. Κάτι η αλλαγή του κλίματος, κάτι η δραματική βελτίωση των οινοπαραγωγικών τεχνικών, στην ουσία εδώ και 10-15 χρόνια έχουν εξαλειφθεί οι «κακές» χρονιές στις διάσημες περιοχές του πλανήτη. Οι οινοπαραγωγοί ζούσαν σε ένα ροζ συννεφάκι: Διάβαζα για παράδειγμα στο Decanter πριν λίγους μήνες (τεύχος Μαΐου 2007) μια επιφυλλίδα από τον Marcel Ducassse. (πρώην) διευθυντή του Chateau Lagrange στο St-Julien (κοινότητα του Bordeaux). Εντυπωσιάστηκα από αυτό που θεώρησα κοντόφθαλμο πανηγυρισμό: ο κος Ducasse δήλωνε ενθουσιασμένος για το πόσο εύκολο είναι πια να έχεις έναν καλό τρύγο στο Bordeaux, πόσο έχουν μετριαστεί τα προβλήματα παγετού την εποχή της ανθοφορίας ή βροχών την εποχή της συγκομιδής και πώς αυτό διασφαλίζει και τον οινοποιό και τον καταναλωτή για την σταθερή και αξιόπιστη ποιότητα του τελικού προϊόντος.

Και δεν αναρωτήθηκε αν οι αλλαγές στο κλίμα (και στο κλήμα) θα σταματήσουν εδώ; Δεν αναρωτήθηκε αν το φαινόμενο έχει σταθεροποιηθεί και φτάσαμε σε μια νέα μόνιμη κατάσταση ή η θερμοκρασία θα συνεχίσει να ανεβαίνει; Μην ξεχνάμε ότι η βέλτιστη στιγμή του τρύγου είναι όταν έχει επιτευχθεί ωριμότητα ή ισορροπία στους τέσσερις κύκλους ωριμότητας που αφορούν το σταφύλι: σάκχαρα, οξέα, φαινόλες και φρουτώδης χαρακτήρας. Ο κάθε κύκλος προχωρά με τον δικό του ρυθμό, ανεξάρτητα από τους άλλους, και αναλόγως του κλίματος. Έτσι, για κάθε κλίμα υπάρχουν ποικιλίες που παρουσιάζουν βέλτιστη ωρίμανση – αυτό όμως σύντομα θα αλλάξει.

Άφρονες και ομφαλοσκόποι λοιπόν όσοι βιάστηκαν να πανηγυρίσουν. Το φαινόμενο ούτε έχει σταματήσει ούτε πλησιάζει χρονικά το σημείο που θα ισορροπήσει εκ νέου το κλίμα του πλανήτη. Η υπερ-θέρμανση θα συνεχιστεί και η στιγμή που θα ξέρουμε τι καιρό να περιμένουμε πάνω από κάθε αμπελοτόπι αργεί.

71425809.jpg

Ευτυχώς για την πίστη μου στην κοινή λογική, έρχεται στο ίδιο περιοδικό λίγο καιρό αργότερα (τεύχος Ιανουρίου 2008) ο Dr Richard Smart, σύμβουλος οινολόγος παγκοσμίου φήμης, να αντικρούσει την αισιοδοξία του monsieur Ducasse λέγοντας το προφανές: it ain’t over ‘till the fat lady sings. Δεν ξέρουμε ούτε πόσο ούτε πότε θα αλλάξει το κλίμα. Ξέρουμε σίγουρα ότι με τους σημερινούς ρυθμούς οι φημισμένες περιοχές του κόσμο ζεσταίνονται πολύ για να συνεχίσουν να καλλιεργούν τις ίδιες ποικιλίες. Επιτέλους λοιπόν έχουν αρχίσει να ακούγονται και φωνές ανησυχίας στον χώρο – και το πρώτο διεθνές διήμερο έγινε στη Βαρκελώνη, συμπεράσματα του οποίου διαβάζουμε εδώ. Αντιγράφω:

Εξαιτίας της υπερθέρμανσης και της έλλειψης νερού τα σταφύλια ωριμάζουν πρόωρα, με αποτέλεσμα ο οίνος που παράγεται να είναι εξαιρετικά χαμηλής ποιότητας. «Όταν συμβαίνει αυτό, το κρασί που παράγεται έχει ‘τραχιά’ γεύση, υψηλότερα επίπεδα αλκοόλ και χαμηλή οξύτητα. Η γεύση αλλοιώνεται καθώς παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις ζάχαρης και υψηλά επίπεδα pH», επισημαίνει ο Φερνάντο Ζαμόρα, επικεφαλής του τμήματος οινολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ταραγκόνα στην Ισπανία.

Ο μεγάλος φόβος, ας μην κρυβόμαστε, είναι για τους ευρωπαϊκούς αμπελώνες. Εκεί που οι κανονισμοί και οι ονομασίες προέλευσης είναι αρκετά αυστηροί για να προξενούν προβλήματα σε συνδυασμό με την επικείμενη ανάγκη αλλαγής των καλλιεργειών. Ο ζηλευτός λόφος του Chateau Petrus δεν θα είναι κατάλληλος για Merlot, αλλά μάλλον για σταφύλια όπως το Syrah και Grenache – αντίθετα, ιδανικό κλίμα για την καλλιέργεια του Merlot αναμένεται να έχει σχετικά σύντομα το βασίλειο του Pinot Noir, οι φημισμένοι αμπελώνες της Βουργουνδίας (η απόλυτη ιεροσυλία για τον Miles!). Όσο για το Pinot Noir, έρχεται η εποχή να εγκατασταθεί στην Γερμανία και συγκεκριμένα στο Mosel. Ακόμα χειρότερα θα είναι τα νέα για περιοχές όπως το Barolo ή η Napa Valley, που θα είναι πλέον κατάλληλες μόνο για…σταφίδες!

Το πιο ενδιαφέρον πάντως το διάβασα (πού αλλού) στο Decanter, στο αφιέρωμά του στην Ιταλία (ένθετο στο τεύχος Ιανουαρίου 2008): σύντομα λέει, πιο σημαντικό για το κρασί που πίνουμε θα είναι το υποκείμενο (και οι αντοχές του σε τροπικές συνθήκες) παρά η ποικιλία. Θα αλλάξει ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε το κρασί και που κατηγοριοποιούμε τις φιάλες.

Υπάρχουν κάποιοι λίγοι οινοπαραγωγοί πάντως (π.χ. ο Torres της Ισπανίας) που αγοράζουν ήδη εκτάσεις στο βορρά – σε Γερμανία, Αγγλία, ακόμα και στις Σκανδιναβικές χώρες – αναμένοντας την άνοδο της θερμοκρασίας και προετοιμαζόμενοι για αυτήν. Σε γενικές γραμμές όμως η βιομηχανία οίνου πάντως παρουσιάζει συμπεριφορά στρουθοκαμήλου. Και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε για να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε Musigny και Romanee από Pinot Noir; Το προφανές, που πρέπει να κάνουμε για κάθε τι που αγαπάμε στην ποιότητα ζωής μας: να πιέσουμε τις κυβερνήσεις μας και να υιοθετήσουμε κι οι ίδιοι μέτρα στην καθημερινότητά μας έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή. Το χρωστάμε όχι μόνο στις φιάλες μας, αλλά σε κάθε πλευρά της ζωής μας που αγαπάμε.

Advertisements

2 comments on “Global warming και αμπελουργία

  1. Ο/Η Kostis λέει:

    Οι παράμετροι που μπορούν να επηρεάσουν είναι τόσοι πολλοί που πραγματικά είναι πολύ δύσκολο να προβλέψουμε τι θα γίνει.
    Αν κρίνουμε πάντως την τωρινή κατάσταση τα πράγματα είναι μάλλον ανησυχητικά.
    Καταρχήν υπάρχει ανακάτεμα των καιρικών συνθηκων:
    -Ζέστη τον φλεβάρη, παγωνιές τον Απρίλη,
    -Ξηρασία και απότομες βροχές μεγάλης έντασης (=διάβρωση)
    -Εμφάνιση διαφόρων ασθενειών σε μέρη που δεν είχαν εντοπιστέι μέχρι τώρα σε έντονο βαθμό.(π.χ. όξινη σήψη στην Βουργουνδία)
    Πέρα από αυτό, καποιοι νομίζουν ότι η ζέστη και η έλλειψη βροχοπτώσεων θα οδηγήσουν στην μείωση των διάφορων εχθρών τις αμπέλου. Δυστυχώς,οι 3 βασικές ασθένειες(Βοτρύτης, Ωίδιο, Περονόσπορος) αναπαράγονται με 2 διαφορετικούς τρόπους και επιβιώνουν σε σχεδόν όλες της θερμοκρασίες. Καμία αλλαγή λοιπόν δεν μπορεί να περιορίσει την εξάπλωσή τους…
    Για τις επενδύσεις σε Σκανδιναβικές χώρες δεν ξέρω κατά πόσο είναι λογικό να γίνει κάι τέτοιο. Πιστεύω ότι το αμπέλι δεν μπορεί να αποδόσει κανονικά εκεί πέρα λόγω της χρονικής διάρκειας ημέρας/νύκτας.

  2. Ο/Η mpampakis λέει:

    Καλημέρα Κωστή,
    Είναι πολλοί οι παράγοντες και όχι μόνο δεν γνωρίζουμε πόσο θα επηρεαστεί ο καθένας από αυτούς, αλλά δεν έχουμε και καμία εικόνα πώς θα αλληλεπιδρούν συνδυαστικά στις περισσότερες περιοχές του πλανήτη. Η έμφαση στα άρθρα που μου έδωσαν την αφορμή για το ποστ πάντως δίνεται στις καμπύλες ωρίμανσης ανά ποικιλία.
    Για την Σκανδιναβία κι εμένα μου φάνηκε τουλάχιστον υπερβολή όταν το διάβασα (ίσως αν εννοούν την Δανία να βγάζει κάποιο νόημα…). Σίγουρα περιοχές που είναι στο όριο για επιτυχή καλλιέργεια της αμπέλου σήμερα (Αγγλία, Γερμανία, αλλά και Καναδάς) θα αρχίσουν πλέον να ανήκουν στην εύκρατη ζώνη, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s